Beeld: Rijkswaterstaat / van den Broeke

Onderscheidend vermogen knooppunt

Het bovengemiddeld multimodaal knooppunt Zeeland North Sea Port is een grensoverschrijdend knooppunt waarin Nederland en België met elkaar verbonden zijn en daarmee uniek is binnen de Topcorridors. Het knooppunt vervult een sleutelrol voor bulkstromen, industrie, energie en multimodaal vervoer en fungeert als belangrijke schakel tussen zeevaart en het Europese achterland. De haven beschikt over directe verbindingen via weg, water, spoor en buisleidingen en biedt ruimte voor grootschalige industriële ontwikkelingen, waaronder energie- en waterstofprojecten. Juist de combinatie van internationale governance, zware industrie en multimodale logistiek bepaalt het onderscheidend vermogen van North Sea Port binnen het GVC-programma.

Doel realisatiepact

Het Realisatiepact Zeeland North Sea Port is een samenwerking tussen de Provincie Zeeland, het

havenbedrijf North Sea Port en het Rijk. Zeeland North Sea Port vormt het een strategisch knooppunt binnen internationale logistieke ketens en goederenvervoercorridors. Het pact versterkt bovendien de slagkracht van regionale programma’s als Zeeland 2050 en Strategisch Plan 2030 van North Sea Port, waarin duurzame groei, energietransitie en toekomstbestendige waardecreatie onder andere centraal staan.

In dit realisatiepact slaan de partijen de handen ineen om het goederenvervoer in de regio te

verbeteren. Dit doen ze door de bestaande infrastructuur beter te benutten, het vervoer te

verduurzamen en de multimodale bereikbaarheid te vergroten. Ook willen zij de concurrentiepositie

van Zeeland en North Sea Port versterken in Nederland en Europa. De samenwerking tussen het

Rijk, de Provincie Zeeland en North Sea Port is van groot belang om deze potentie ten volle te

benutten. De doelen van het realisatiepact zijn geordend in vier thema’s die direct voortkomen uit de opgaven van het knooppunt:

  1. Netwerk: Verbeteren van verbindingen voor vervoer over weg, water, spoor en buisleidingen. Doel is om vervoer makkelijker, sneller en betrouwbaarder te maken. Daarvoor is een robuust netwerk nodig met goede alternatieven. Er wordt gekeken waar knelpunten zitten en hoe de bereikbaarheid van belangrijke plekken verbeterd kan worden. Ook wordt de samenwerking tussen logistieke partijen in de regio versterkt.
  2. Energietransitie: Er wordt gewerkt aan het gebruik van schonere brandstoffen, het opzetten van laadpunten en het ondersteunen van slimme, circulaire oplossingen in de logistiek. Door samen te werken, willen bedrijven en overheden ervoor zorgen dat het goederenvervoer op het knooppunt minder CO₂- en stikstofuitstoot en klaar is voor de toekomst.
  1. Digitalisering: Het slimmer maken van de logistiek met behulp van digitale technieken. Denk aan het delen van data, betere planningssystemen en slimme software. Ook wordt gekeken naar nieuwe ontwikkelingen, zoals zelfrijdend vervoer en systemen die realtime-informatie delen. Dit maakt het vervoer sneller en efficiënter.
  2. Grensoverschrijdende samenwerking: Omdat het havengebied ook in België ligt, is samenwerking met Vlaamse partners belangrijk. In dit thema wordt gewerkt aan betere afstemming tussen landen om op termijn het grensoverstijgende karakter van het bovengemiddeld Knooppunt Zeeland North Sea Port ten volle te benutten.

Plan van aanpak

Op basis van de vier thema’s heeft het pactteam een samenhangend pakket aan projecten geformuleerd. De uitvoering ligt bij verschillende projecttrekkers, terwijl het pactteam de onderlinge samenhang bewaakt en randvoorwaarden creëert voor voortgang en opschaling. De projecten binnen het plan van aanpak zijn:

  • Truckparking: onderzoek naar de realisatie van een Clean Energy Hub en een beveiligde truckparking van circa 450 truckparkeerplaatsen in Vlissingen om veilig, duurzaam en emissievrij wegvervoer te faciliteren.
  • Digitalisering op emplacementen: Opschalen/uitrollen van de resultaten en opgedane kennis en maatregelen uit de al bestaande pilots met slimme camera’s naar 2 CBG bundels in het havengebied van NSP. Door deze technologie op te schalen naar het havengebied van North Sea Port, komt er inzicht in de bundels en kan de capaciteit (indien overvraagd) beter worden verdeeld.Het ontwikkelen van de uitrolscan/faseplan en hiermee de mogelijke uitrol voor naar het niet centraal bediend gebied wordt uitgewerkt door een kernteam met ProRail- en experts van Nort Sea Port.
  • Beter, duurzamer en multimodaal benutten KGT: Efficiëntere benutting van het Kanaal Gent-Terneuzen (KGT) aangaande wachtlocaties voor duwbakken, waarbij dit fiche geen belemmerend effect mag opleveren op de zee- en binnenvaart in de haven.
  • Binnenvaartvoorzieningen Kanaal door Walcheren: Bevorderen robuustheid binnenvaartnetwerk door het creëren van 1 á 2 extra ligplaats(en) met afloopvoorziening voor de binnenvaartsector in het Kanaal door Walcheren.
  • Digitale ontsluiting infrastructurele toepassingen: Inzicht en beschrijving hoe digitalisering en het delen van data een impuls kan geven aan optimale benutting van de fysieke infrastructurele netwerken in Zeeland. Duiding van de potentie van de BDI i.r.t. de EMSW (European Maritime Single Window)-verordening specifiek voor het bovengemiddelde knooppunt Zeeland/North Sea Port. Opleveren van een proof of concept op basis van de geprioriteerde use cases voor het bovengemiddeld knooppunt Zeeland/ North Sea Port.
  • Routekaart zero-emissie wegvervoer Kanaalzone+: opstellen van een gedragen routekaart voor Zeeuws-Vlaanderen met een transitieagenda, toekomstig tank- en laadlandschap, quick wins en een basis voor concrete uitvoeringsprojecten.
  • Slimme en innovatieve maatregelen Vervanging & Renovatie: Efficiënter onderhoud en betere planning van sluizen en vaarwegen verminderen hinder voor scheepvaart, voorkomen vertragingen en zorgen voor vlottere doorstroming via reserveringen en geplande schuttingen. Digitale tools, zoals de GTI-tool, verbeteren sluizenplanning, coördinatie en doorvaart, wat wachttijden, congestie en brandstofverbruik verlaagt.

Wat is opvallend?

North Sea Port is het enige havengebied binnen de Topcorridors dat opereert met gedeelde internationale governance. De combinatie van zware industrie, grootschalige energie- en waterstofketens en grensoverschrijdende logistiek geeft het realisatiepact een uitgesproken innovatief en internationaal karakter.

Samenwerkende partijen & looptijd

Het realisatiepact Zeeland North Sea Port wordt uitgevoerd in samenwerking tussen North Sea Port, de provincie Zeeland, het Ministerie van IenW en andere stakeholders in de regio.. De looptijd van 2024–2030 sluit aan bij de schaal van de opgaven en de benodigde tijd voor zowel planvorming als uitvoering. Het Realisatiepact wordt jaarlijks geactualiseerd.