Onderscheidend vermogen knooppunt

Nijmegen ligt aan de internationale North Sea–Rhine–Mediterranean Corridor en fungeert als belangrijke toegangspoort tot Gelderland en Duitsland. Het knooppunt onderscheidt zich door een sterke ligging aan de Waal en A15, een groeiende binnenhaven en een uitgesproken ambitie op het gebied van duurzaamheid en energietransitie. Deze positie biedt kansen voor verdere ontwikkeling van multimodale goederenstromen, maar brengt tegelijkertijd uitdagingen met zich mee door toenemende verkeersdruk, emissies en de noodzaak om de energietransitie in de logistieke sector concreet vorm te geven. Juist de combinatie van internationale corridorfunctie en duurzame ambities bepaalt het onderscheidend vermogen van het knooppunt Nijmegen binnen het Topcorridors programma.

Doel realisatiepact

Het realisatiepact voor het goederenknooppunt Nijmegen heeft tot doel de samenwerking tussen Rijk en regio te versterken ten behoeve van de verdere ontwikkeling van het knooppunt Nijmegen op de Topcorridors. Daarbij staat de transitie naar een duurzaam en toekomstbestendig knooppunt centraal. Voor Nijmegen zijn de belangrijkste uitdagingen gelegen in de reductie van CO₂-uitstoot als gevolg van groeiende goederenstromen over weg en water, faciliteren van de energietransitie binnen de transportsector en het realiseren van een structurele modal shift naar de binnenvaart. Deze uitdagingen vormen de basis voor de doelstellingen van het realisatiepact.

De belangrijkste doelen zijn:

  • Ontwikkeling van een duurzaam knooppunt: het knooppunt Nijmegen ontwikkelt zich tot een logistiek systeem waarin emissiereductie, efficiënt ruimtegebruik en toekomstbestendige energievoorziening centraal staan.
  • Versterken van multimodale verbindingen: het knooppunt zet in op een betere samenhang tussen weg- en watervervoer, met bijzondere aandacht voor het verduurzamen van het wegtransport dat noodzakelijk blijft voor de afwikkeling van goederenstromen.
  • Verbeteren van de bereikbaarheid via de multimodale infrastructuur: de bereikbaarheid van het knooppunt wordt verbeterd door optimale benutting van de bestaande infrastructuur en het voorkomen van nieuwe knelpunten door groei van logistieke activiteiten.
  • Voortrekkersrol in de energietransitie: Nijmegen positioneert zich als voorbeeldknooppunt door de uitrol van logistieke laadinfrastructuur en de ontwikkeling van Smart Energy Hubs, waarmee de energietransitie in de logistiek wordt versneld.

Plan van aanpak

Het realisatiepact Nijmegen wordt uitgevoerd binnen een Pactteam waarin de deelnemende partijen zijn vertegenwoordigd. Het Pactteam coördineert de financiering, bewaakt de samenhang tussen projecten en ziet toe op de naleving van de afspraken en randvoorwaarden van het realisatiepact. De projecttrekkers zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de afzonderlijke projecten.

In 2026 richten de partijen binnen het realisatiepact zich op projecten die reeds in voorbereiding zijn en waarbij de samenwerking metandere  publieke en private stakeholders al is gestart. Deze projecten worden gezien als randvoorwaardelijk voor de verdere ontwikkeling van het knooppunt:

  • Verkenning truckparkings & Clean Energy Hubs: onderzoek naar nieuwe voorzieningen die emissievrij vrachtvervoer ondersteunen en anticiperen op de toekomstige groei van logistieke stromen.
  • Routekaart Zero-emissie binnenhavens: ontwikkeling van Nijmegen als voorbeeldregio door inzet op walstroom, duurzame overslag en circulaire logistieke processen.
  • Visie & roadmap circulaire binnenhavens: structurele verankering van circulaire bouwlogistiek, retourstromen en nieuwe industriële ecosystemen binnen de binnenhaven.
  • Walstroomontwikkeling: realisatie van nieuwe walstroomaansluitingen om emissies te reduceren en de leefbaarheid in en rond het havengebied te verbeteren.
  • Digitalisering & samenwerking met knooppunt Tiel: koppeling van havensystemen en versterking van de samenwerking met knooppunt Tiel om synergie en efficiëntie binnen de corridor te vergroten.

In 2027 verschuift de focus naar de volgende fase. Deze omvat projecten en initiatieven waarvan de haalbaarheid nog nader moet worden onderzocht en/of waarvoor de samenwerking met stakeholders verder moet worden vormgegeven of verdiept.

Wat is opvallend?

Nijmegen kiest expliciet voor de ontwikkeling van een volledig circulaire binnenhaven, waarmee het knooppunt zich sterk toekomstgericht positioneert. Daarnaast valt de nadruk op structurele samenwerking met knooppunt Tiel op binnenhaven- en digitaliseringsprojecten op, waarmee het pact nadrukkelijk inzet op corridorbrede samenhang.

Samenwerkende partijen & looptijd

Het realisatiepact wordt uitgevoerd in samenwerking tussen de gemeente Nijmegen, provincie Gelderland, het Ministerie van IenW, Rijkswaterstaat, de Groene Metropoolregio en het bedrijfsleven. De looptijd van 2026–2030 sluit aan bij de gefaseerde aanpak en de tijd die nodig is om zowel voorbereidende als opschalende projecten te realiseren